Ευπαλίνειο Όρυγμα Σάμου: Ένα μοναδικό τεχνικό επίτευγμα στην ιστορία της μηχανικής

Η απάντηση είναι οκτώ με δέκα χρόνια, αλλά αυτό δεν πτόησε τον Ευπαλίνο, τον αρχαίο Έλληνα μηχανικό που ήταν υπεύθυνος για το σχεδιασμό του Ευπαλίνειου Ορύγματος, ενός υδραγωγείου στο Πυθαγόρειο της Σάμου.

Ο Ηρόδοτος είναι η αποκλειστική πηγή πληροφοριών για το μοναδικό αυτό τεχνικό επίτευγμα, το οποίο είχε κατά τα άλλα χαθεί στα βάθη του χρόνου. Χάρη στην περιγραφή του, εντοπίστηκε ξανά το 1853 και έχει πλέον χαρακτηριστεί Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την UNESCO, αφού πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα έργα στην ιστορία της μηχανικής.

Το υδραγωγείο άρχισε να κατασκευάζεται περίπου το 550 π.Χ. από δύο συνεργεία που έσκαβαν ταυτόχρονα τις δύο πλευρές του βουνού και συναντήθηκαν στη μέση, χάρη στους ακριβείς μαθηματικούς υπολογισμούς του Ευπαλίνου. Η σήραγγα έχει μήκος 1.036 μέτρα και μέση διάσταση 1,80 x 1,80 μέτρα, και διοχέτευε νερό στις δεξαμενές και τις κρήνες της αρχαίας πόλης με τη χρήση πήλινων σωλήνων. Τα συνεργεία εργάζονταν υπό το φως της λυχνίας λαδιού, κάτι που έκανε ακόμα πιο δύσκολη την ούτως ή άλλως επίπονη δουλειά τους, επιβαρύνοντας την ατμόσφαιρα.

Ο λόγος που το υδραγωγείο κατασκευάστηκε στα έγκατα του βουνού ήταν για να παραμένει απόρθητο από τυχόν εισβολείς, και μάλιστα προσέφερε καταφύγιο από τις εχθρικές επιθέσεις των Περσών και των Αράβων σε μεταγενέστερες εποχές, όταν είχε πια εγκαταλειφθεί, λόγω συσσώρευσης αλάτων και άλλων φερτών υλικών.

Η κατάβαση στο αμφίστομο όρυγμα του Ευπαλίνου είναι σαν μια περιήγηση στο μυαλό του μεγάλου μηχανικού, που αψήφησε κάθε κίνδυνο αποτυχίας ενός φαινομενικά αδύνατου για την εποχή εγχειρήματος, χάρη στη βαθιά του πίστη στα μαθηματικά.