Φυλακωπή Μήλου: Ένας εξέχων οικισμός του προϊστορικού Αιγαίου

Οι ανασκαφές που άρχισαν στα τέλη του 19ου αιώνα έφεραν στο φως κατάλοιπα διαδοχικής κατοίκησης που διατρέχουν σχεδόν δύο χιλιετίες (3300-1100 π.Χ.), από την αρχή της Πρώιμης εποχής του Χαλκού έως το τέλος της Ύστερης Χαλκοκρατίας.

Η εκμετάλλευση και η εμπορία του οψιανού ή οψιδιανού (πέτρωμα που προέρχεται από ηφαιστειογενείς περιοχές, γνωστό για την ανθεκτικότητά του) συνέβαλαν στη μεγάλη ακμή και ευημερία του οικισμού της Φυλακωπής.

Ανάμεσα στα αρχιτεκτονικά σύνολα που αποκαλύφθηκαν είναι τα κατασκευασμένα από ηφαιστειογενείς πέτρες κυκλώπεια τείχη, ένα ιερό και ένα μέγαρο της μυκηναϊκής περιόδου, μοναδικό, έως τώρα, παράδειγμα στις Κυκλάδες, που οικοδομήθηκε στις αρχές του 14ου αιώνα π.Χ. Οι μινωικές και μυκηναϊκές επιδράσεις είναι εμφανείς και στα ποικίλα ευρήματα από τον οικισμό, όπως μια πινακίδα γραφής Γραμμικής Α’ και η χρυσή προσωπίδα που βρέθηκαν στην περιοχή.

Τα ευρήματα των ανασκαφών του 19ου αιώνα εκτίθενται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, ενώ εκείνα των υπόλοιπων ανασκαφικών περιόδων στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Μήλου. Κυρίαρχο ανάμεσα στα τελευταία είναι το εντυπωσιακό γυναικείο είδωλο που είναι γνωστό ως «Κυρά της Φυλακωπής».