Μακεδονικός Τάφος Σπηλιάς: Μια ανεκτίμητη ματιά στα ταφικά έθιμα της αρχαίας Μακεδονίας

Είναι διθάλαμος (διαστάσεων 3,36×6,52 μ.), με μνημειακή πρόσοψη δωρικού ρυθμού και ελεύθερο αέτωμα που κρύβει την ενιαία καμάρα κάλυψης. Τέσσερις δωρικοί ημικίονες, ανά δύο εκατέρωθεν του θυραίου ανοίγματος, αποτελούν τα εικονικά στηρίγματα του θριγκού. Ανάμεσα στους ημικίονες υπάρχουν ανάγλυφες ασπίδες με γραπτή φυτική διακόσμηση.

Οι ταφικές πρακτικές που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ο ενταφιασμός και η καύση. Οι νεκροί (επτά ή οκτώ τον αριθμό) συνοδεύονταν από κτερίσματα, όπως προσωπικά αντικείμενα (στλεγγίδες, πόρπες, μαχαίρια), αγγεία (αμφορείς, πινάκια, λάγηνοι, μυροδοχεία, σκυφίδια) και άλλα (αστράγαλοι, λύχνοι, ειδώλια, νομίσματα), που τοποθετούν τη χρήση του μνημείου από το δεύτερο τέταρτο του 2ου έως το τελευταίο τέταρτο του 1ου αιώνα π.Χ. Ωστόσο, η τυπολογική σύγκρισή του με άλλα παρόμοια το ανάγει πιθανόν στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ., υποδηλώνοντας καθαρισμό του τάφου από τις πρωιμότερες ταφές.

Το εν λόγω μνημείο, όπως και ο μικρότερος μακεδονικός τάφος των Πύργων Εορδαίας, που τοποθετείται στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ., και ο εντοπισμός παρόμοιου τάφου στις Λικνάδες Βοΐου, επιβεβαιώνουν την κοινή ταυτότητα ταφικών εθίμων και πρακτικών μεταξύ Κάτω και Άνω Μακεδονίας.

Κατά τις εργασίες αναστήλωσης του μακεδονικού τάφου, εντοπίστηκαν και ανασκάφηκαν άλλοι πέντε τάφοι, που υποδηλώνουν ότι πρόκειται για ευρεία νεκρόπολη.