Κάστρο Ζακύνθου: Επιβιώνοντας κόντρα στα στοιχεία της φύσης

Στην κορυφή ενός πευκοφυτεμένου λόφου, δύο χιλιόμετρα από τη σύγχρονη πόλη του νησιού, το Κάστρο της Μπόχαλης, όπως αποκαλείται, χτίστηκε πάνω στα ερείπια της αρχαίας ακρόπολης (Ψωφίδα), ενώ πιθανολογείται ότι οχυρώθηκε επίσης από τους Βυζαντινούς.

Όπως συνέβαινε συνήθως στα Επτάνησα, ωστόσο, η βασική οχύρωση –μέρη της οποίας διατηρούνται μέχρι σήμερα– οφείλεται κυρίως στους Ενετούς, που ανοικοδόμησαν το φρούριο στα τέλη του 15ου αιώνα, έπειτα από την ολοσχερή καταστροφή του από τους Τούρκους το 1479. Τα τείχη ολοκληρώθηκαν το 1646, περικλείοντας την πρωτεύουσα του νησιού, ενώ παράλληλα δημιουργήθηκε και ο λιθόστρωτος δρόμος που έφτανε μέχρι τον αιγιαλό, η περίφημη Strada Giustiniana ή Σαρτζάδα, η οποία οδηγούσε στη θέση που βρίσκεται η σημερινή πόλη της Ζακύνθου. Η σφραγίδα των Βενετών παραμένει ζωντανή στην τρίτη πύλη εισόδου, όπου τα τείχη στολίζει ο διάσημος λέοντας του Αγίου Μάρκου.

Μετά την πτώση της Ενετικής Δημοκρατίας το 1797, και μέχρι την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα το 1864, από το κάστρο θα περάσουν, μεταξύ άλλων Γάλλοι, Ρωσοτούρκοι και Άγγλοι κατακτητές, αφήνοντας ο καθένας το στίγμα του.

Τα σημάδια τους μπορεί να ιχνηλατήσει ο επισκέπτης στα μνημεία που σώζονται: τις πέτρινες θολωτές φυλακές και τις πυριτιδαποθήκες των Βενετών, το διοικητήριο, τον στρατώνα και το γήπεδο από την περίοδο της Αγγλοκρατίας, ενώ οι ανασκαφές έχουν φέρει μέχρι τώρα στο φως τα ερείπια έξι εκκλησιών που χρονολογούνται από τον 12ο μέχρι τον 17ο αιώνα, με σημαντικότερο τον βυζαντινό ναό του Σωτήρα (San Salvatore) του 12ου αιώνα. Τα ίδια τα επιβλητικά τείχη παραμένουν σε πολλά σημεία σχεδόν ανέπαφα, παρά τους καταστροφικούς σεισμούς που τα χτύπησαν ανελέητα μέσα στους αιώνες, με τον κεντρικό προμαχώνα να προσφέρει μοναδική θέα στη χώρα της Ζακύνθου.