Μπέη Χαμάμ (Λουτρά Παράδεισος): Ένα εμβληματικό οθωμανικό λουτρικό συγκρότημα

Αποτελεί το πρώτο δημόσιο κτίριο που ιδρύθηκε στην πόλη μετά την οριστική κατάκτησή της από τους Οθωμανούς το 1430: σύμφωνα με κτητορική επιγραφή πάνω από την είσοδό του, ανεγέρθηκε το 1444 από τον σουλτάνο Μουράτ Β’.

Πρόκειται για δίδυμο λουτρό με χωριστό ανδρικό και γυναικείο τμήμα, τα οποία αναπτύσσονται ανεξάρτητα κατά μήκος παράλληλων αξόνων χωρίς να επικοινωνούν μεταξύ τους. Κάθε τμήμα ακολουθεί την παραδοσιακή διάταξη των λουτρών, διαθέτοντας ψυχρό, χλιαρό και θερμό διαμέρισμα με ιδιαίτερα δωμάτια. Στους ψυχρούς χώρους διατηρούνται νεότεροι εσωτερικοί εξώστες, στους οποίους διαμορφώνονται επιμέρους δωμάτια αποδυτηρίων. Οι εσωτερικοί χώροι καλύπτονται με τρούλλους διαφόρων μεγεθών, στους οποίους ανοίγονται κυκλικές οπές για φωτισμό και αερισμό.

Ο διάκοσμος του λουτρού είναι ιδιαίτερα αξιόλογος. Διατηρούνται τμήματα ανάγλυφου και εμπίεστου γύψινου διακόσμου στις τοιχοποιίες και στην έδραση των τρούλλων, τα οποία ανάγονται στη φάση ίδρυσης του μνημείου τον 15ο αιώνα. Στον ψυχρό και χλιαρό χώρο του ανδρικού και στον χλιαρό χώρο του γυναικείου τμήματος διατηρείται ζωγραφικός διάκοσμος ο οποίος ανήκει σε νεότερες φάσεις του μνημείου.

Τη δεκαετία του 1930, στην ανατολική πλευρά του μνημείου προσκτίστηκε νεότερο κτίριο με εκλεκτικιστικά χαρακτηριστικά για τη στέγαση εμπορικών καταστημάτων.

Μετά την ενσωμάτωση της πόλης στον ελληνικό κορμό, το 1912, το λουτρό περιήλθε στην κατοχή ιδιωτών και λειτούργησε με την αρχική του χρήση έως και το 1968. Το Μπέη Χαμάμ απαλλοτριώθηκε από το Δημόσιο το 1972.

Το εμβληματικό αυτό μνημείο αποκαταστάθηκε πλήρως και αποδόθηκε στο κοινό τον Ιούνιο του 2026. Οι εργασίες περιελάμβαναν τη συντήρηση του διακόσμου, την αποκατάσταση των εσωτερικών χώρων και τμήματος της στέγης και την εγκατάσταση νέων ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και συστήματος φωτισμού ανάδειξης.