Νεκρομαντείο Αχέροντα: Στην είσοδο του Κάτω Κόσμου

Εδώ οι πιστοί δεν αποζητούσαν μόνο προβλέψεις για το μέλλον, αλλά επιθυμούσαν την επικοινωνία με τις ψυχές των νεκρών κοντινών τους προσώπων.

Ο Όμηρος καταγράφει με ακρίβεια τη θέση του Νεκρομαντείου, στο σημείο όπου ο Αχέροντας ποταμός σμίγει με τους παραποτάμους του, τον Κωκυτό και τον Πυριφλεγέθοντα, στις όχθες της Αχερουσίας λίμνης, όταν εξιστορεί την κάθοδο του Οδυσσέα στον Άδη, προκειμένου να πάρει χρησμό από τον τυφλό μάντη Τειρεσία για την επιστροφή του στην πατρίδα. Κατά το μύθο, η Αχερουσία λίμνη αποτελούσε την είσοδο στον Κάτω Κόσμο. Μολονότι δεν υπάρχει πια, καθώς αποξηράνθηκε τη δεκαετία του ‘50, το μέρος διατηρεί ατόφια τη μυσταγωγική του αύρα.

Το Νεκρομαντείο οικοδομήθηκε κατά την ελληνιστική περίοδο (τέλη 4ου – αρχές 3ου αιώνα π.Χ.) και αργότερα επεκτάθηκε για να καλύψει τον ολοένα αυξανόμενο αριθμό προσκυνητών, λειτουργώντας αδιάλειπτα μέχρι που πυρπολήθηκε από τους Ρωμαίους, το 167 π.Χ. Η πολυδαίδαλη δομή του χώρου, με αποθήκες για τις προσφορές και πολλαπλά δωμάτια διαμονής και προετοιμασίας, που οδηγούσαν σταδιακά στο κυρίως ιερό, εξυπηρετούσε άψογα το τελετουργικό, μια σειρά δοκιμασιών που στόχο είχε να φέρει τους πιστούς σε μια ευάλωτη κατάσταση, ευνοϊκή για την εμφάνιση παραισθήσεων: Σωματικός και ψυχικός καθαρμός, αυστηρή δίαιτα, ειδικά βότανα και θυσίες συνδυάζονταν με τους ψαλμούς των ιερέων, το σκοτάδι και την υποβλητική ατμόσφαιρα των ατέλειωτων διαδρόμων.

Οι ιερείς, πάντως, δεν άφηναν τίποτα στην τύχη. Για να εξασφαλίσουν την αποτελεσματικότητα των τελετών, εμφάνιζαν μπροστά στους πιστούς ανθρώπινα ομοιώματα – «είδωλα» των ψυχών, με τη βοήθεια μηχανισμών παρόμοιων με αυτών του αρχαίου θεάτρου. Ακόμα και χωρίς την ειδική αυτή προετοιμασία, είναι βέβαιο ότι το Νεκρομαντείο θα σας προκαλέσει ανατριχίλες, ειδικά όταν επισκεφθείτε τη λαξευμένη στο βράχο υπόγεια κρύπτη, όπου βρισκόταν το σκοτεινό ανάκτορο της Περσεφόνης και του Άδη.

Ωστόσο δεν θα πρέπει να παραλείψουμε και μια άλλη άποψη που ταυτίζει το μνημειακό αυτό συγκρότημα με οχυρωμένη αγροικία της ελληνιστικής περιόδου, άποψη που ενισχύεται από τα πολυάριθμα γεωργικά εργαλεία και τα σιδερένια εξαρτήματα που δεν ανήκουν σε ανυψωτικό μηχανισμό για την εμφάνιση ειδώλων των νεκρών, αλλά σε επτά μικρούς καταπέλτες.