Η βυζαντινή καστροπολιτεία των Σερβίων βρίσκεται στους δυτικούς πρόποδες των Πιερίων σε προνομιακή θέση, καθώς έλεγχε την κοιλάδα του Αλιάκμονα με την πλούσια ενδοχώρα, μέρος της οποίας σήμερα κατακλύζεται από την τεχνητή λίμνη Πολυφύτου.
Αν και οι απαρχές της ιστορίας της δεν είναι απόλυτα τεκμηριωμένες, είναι γνωστό ότι τον 10ο αιώνα καταλήφθηκε από τον τσάρο των Βουλγάρων Σαμουήλ και λίγο αργότερα ανακαταλήφθηκε από τον βυζαντινό αυτοκράτορα Βασίλειο Βουλγαροκτόνο. Από τον 11ο έως και τον 14ο αιώνα, Φράγκοι ηγεμόνες εναλλάσσονται με βυζαντινούς άρχοντες στην ηγεμονία της περιοχής.
Η οχύρωση της πόλης (τμήμα της οποίας έχει καταρρεύσει) αποτελούσε μέρος ενός ευρύτερου αμυντικού συστήματος με τρεις σειρές τειχών, που διαμόρφωναν διαδοχικά επίπεδα άμυνας. Στο ανατολικό τμήμα του λόφου υψωνόταν η ακρόπολη, η οποία προστατευόταν επίσης από πύργους (τρεις σήμερα ιστάμενοι). Τα μνημεία που έχουν διασωθεί εσωτερικά των τειχών παρέχουν αρκετές πληροφορίες για την πόλη, που στο μεγαλύτερο μέρος της δεν έχει ερευνηθεί. Η μεγάλη βασιλική υπήρξε ο επισκοπικός ναός της πόλης των Σερβίων και χρονολογείται στις αρχές του 11ου αιώνα, με διαδοχικές φάσεις από τον 12ο έως και τον 16ο αιώνα. Οι ναοί του Αγίου Ιωάννη, των Αγίων Θεοδώρων, των Αγίων Αναργύρων κ.α. διασώζουν σημαντικές τοιχογραφίες της υστεροβυζαντινής περιόδου.
Σήμερα, τα Σέρβια αποτελούν επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο, έπειτα από εργασίες που έγιναν στα περισσότερα μνημεία.
50500, Σέρβια Κοζάνης
40 λεπτά από το κέντρο του οικισμού των Σερβίων
8 λεπτά από το κέντρο του οικισμού των Σερβίων
35 λεπτά από την πόλη της Κοζάνης
Ελεύθερη πρόσβαση
Ελεύθερη είσοδος
Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης
Τ: +30 24610 98800
Ε: efakoz@culture.gr