Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς: Ένα θησαυροφυλάκειο βυζαντινής θρησκευτικής ζωγραφικής

Μετά την ανακαίνισή του, το Μουσείο επαναλειτουργεί από τον Οκτώβριο του 2016 και φιλοξενεί τη νέα μόνιμη έκθεση. Πρόκειται για ένα μοναδικό, θεματικό μουσείο εικόνων, αφού τις συλλογές του απαρτίζουν κυρίως φορητά έργα θρησκευτικής ζωγραφικής των βυζαντινών και μεταβυζαντινών χρόνων. Στις τρεις αίθουσες που διαρθρώνονται γύρω από ένα κεντρικό αίθριο, παρουσιάζεται η καλλιτεχνική παραγωγή που απαντά στην Καστοριά μέσα από ισάριθμες θεματικές ενότητες: «Η Βυζαντινή Καστοριά», «Η Μεταβυζαντινή Καστοριά», «Τα Καλλιτεχνικά Μεταβυζαντινά Εργαστήρια».

Στην έκθεση περιλαμβάνονται φορητές εικόνες εξαιρετικής τέχνης κάθε είδους, όπως λιτανείας, δεσποτικές, λατρευτικές, εικόνες επιστυλίου και βημόθυρα τέμπλου. Λιγοστές αποτoιχισμένες τοιχογραφίες, νομίσματα και κοσμήματα συμπληρώνουν τη γνώση μας για την ακμάζουσα τοπική κοινωνία και την τέχνη της εποχής. Ενημερωτικές πινακίδες με εποπτικό υλικό συνθέτουν μικρές γοητευτικές ανθρώπινες ιστορίες που φωτίζουν άγνωστες πτυχές της βυζαντινής και μεταβυζαντινής καστροπολιτείας της Καστοριάς, με ιδιαίτερη αναφορά στους κτήτορες των εκκλησιών, τους τοπικούς αξιωματούχους, τις αρχόντισσες και τους επώνυμους καλλιτέχνες. Παράλληλα, μέσα από σύγχρονες ψηφιακές εφαρμογές, ο επισκέπτης ανακαλύπτει με διαδραστικό τρόπο τα πολυάριθμα μνημεία της πόλης, ενώ μαθαίνει τα μυστικά που κρύβει η τεχνική της κατασκευής μιας βυζαντινής εικόνας.

Η νέα έκθεση αναδεικνύει τη σημασία και την ακτινοβολία της Καστοριάς στο πλαίσιο της βυζαντινής αυτοκρατορίας, αλλά και των μεταβυζαντινών χρόνων, και προβάλλει τον μοναδικό πλούτο των εικόνων της. Η έκθεση βρίσκεται σε ανοιχτό διάλογο με τις εκκλησίες του ιστορικού κέντρου, από όπου κυρίως προέρχονται οι πολύτιμες αυτές εικόνες. Έτσι, το Μουσείο γίνεται η αφετηρία για μια περιήγηση στις γειτονιές και τα λιθόστρωτα καλντερίμια του βυζαντινού κάστρου, ένα ταξίδι στο χώρο και στο χρόνο, στην Καστοριά, την πόλη «υπαίθριο μουσείο».