Στάγειρα: Στη γενέτειρα του Αριστοτέλη

Ιδρύθηκαν τον 7ο αιώνα π.Χ. από Ίωνες αποίκους που έφτασαν από την Άνδρο. Μετά τους Περσικούς πολέμους, συμμετείχαν στην Α’ Αθηναϊκή Συμμαχία, απ’ όπου αποστάτησαν κατά τον Πελοποννησιακό πόλεμο, το 424 π.Χ. Με την ειρήνη του Νικία, το 421 π.Χ., η πόλη ανακτά την αυτονομία της, με την υποχρέωση καταβολής φόρου στους Αθηναίους. Λίγο αργότερα, προσχωρεί στο Κοινό των Χαλκιδέων, μια ισχυρή συνομοσπονδία πόλεων της Χαλκιδικής.

Το 384 π.Χ. γεννιέται στα Στάγειρα ο Αριστοτέλης. Παιδί ακόμη, αναχωρεί για τη Μικρά Ασία, ενώ στα δεκαοκτώ του φτάνει στην Αθήνα για να φοιτήσει στην Ακαδημία του Πλάτωνα.

Το 349 π.Χ. ο βασιλιάς των Μακεδόνων Φίλιππος Β’ ισοπεδώνει την πόλη καταλύοντας την αυτονομία της, για να την ανοικοδομήσει αργότερα, ύστερα από παρέμβαση του Αριστοτέλη, που είχε προσληφθεί ως δάσκαλος του γιου του, Αλεξάνδρου. Ωστόσο, η πόλη γρήγορα παρακμάζει και στα χρόνια του Χριστού είναι ήδη ερειπωμένη.

Περίπου χίλια χρόνια αργότερα, χτίστηκε στην περιοχή ένα μικρό κάστρο, το οποίο ονομαζόταν Λιβασδιάς ή Λιψάσδα, παραφράζοντας το όνομα της μητέρας του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Ολυμπιάδας, η οποία, σύμφωνα με μια τοπική παράδοση, είχε εξοριστεί εκεί από τον Κάσσανδρο.