Αρχαιολογικό Μουσείο Άργους Ορεστικού: Στο βασίλειο της Ορεστίδας

Στην πρώτη ενότητα (1100-550 π.Χ.), παρουσιάζεται ένα εντυπωσιακό σύνολο ορειχάλκινων κοσμημάτων και τελετουργικών αντικειμένων, αιχμές δοράτων, κεραμικά σκεύη, καθώς και αναπαραστάσεις τάφων. Η δεύτερη ενότητα («Το βασίλειο της Ορεστίδος», 550-359 π.Χ.) ξεκινά με ένα αρχαϊκό αγαλματίδιο συμποσιαστή και περιλαμβάνει πρώιμα ενεπίγραφα μνημεία, μαρμάρινη σφίγγα και τμήμα επιτύμβιας στήλης, καθώς και κτερίσματα από τάφους των κλασικών χρόνων. Από το 359 έως το 200 π.Χ., η Ορεστίδα αποτέλεσε τμήμα του βασιλείου της Μακεδονίας και κάτοικοί της εντάχθηκαν στη μακεδονική φάλαγγα. Σε αυτή την ενότητα εκτίθενται αιχμή σάρισας και μία μοναδική φαλαγγίτικη ασπίδα του παιονικού πεζικού, καθώς και ενεπίγραφα μνημεία. Στην τελευταία ενότητα, παρουσιάζονται αρχαιότητες που χρονολογούνται από την υποταγή των Ορεστών στους Ρωμαίους, το 200 π.Χ.

Μέχρι την ίδρυση της Διοκλητιανούπολης, γύρω στο 300 μ.Χ., η περιοχή διατηρεί σε μεγάλο βαθμό τη διοικητική της αυτοτέλεια, όπως αποδεικνύει η επιβίωση του Κοινού των Ορεστών ως τοπικής πολιτικής ένωσης, αλλά και το ψήφισμα των Βαττυναίων, η σημαντικότερη επιγραφή με πολιτικό κείμενο από τη Δυτική Μακεδονία, που επίσης εκτίθεται στο Μουσείο. Σε μεγάλο βαθμό διατηρούνται, επίσης, η πολιτιστική και θρησκευτική ταυτότητα των Ορεστών στα αφιερώματα προς τους θεούς και στα επιτύμβια των απλών πολιτών ή των αφηρωισμένων νεκρών, τα οποία εντυπωσιάζουν με την ποικιλία των μορφών τους.