Οδεύοντας προς τις ακτές της ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης, αξίζει να περιηγηθεί κανείς στη νέα και την αρχαία Μαρώνεια, πριν καταλήξει στην πόλη-φρούριο της αρχαίας Ζώνης.
Το παραδοσιακό τμήμα του οικισμού της σύγχρονης Μαρώνειας κρύβει μέσα του ένα μικρό διαμάντι: το καλοδιατηρημένο Αρχοντικό Ταβανιώτη, ένα εξαιρετικό δείγμα οικιστικής αρχιτεκτονικής της Θράκης του 19ου αιώνα, που όχι μόνο είναι πλέον επισκέψιμο, αλλά λειτουργεί και ως μικρό αρχαιολογικό μουσείο.
Μερικά χιλιόμετρα νοτιότερα, η αρχαία Μαρώνεια – που εγκαταλείφθηκε όταν έγινε βορρά πειρατών λόγω της παραθαλάσσιας θέσης της – είναι μια εκτενής επικράτεια με έντονο παρελθόν, η οποία στους Ρωμαϊκούς χρόνους είδε το αρχαίο θέατρό της να μετατρέπεται σε αρένα για θηριομαχίες.
Λίγο περισσότερο από μισή ώρα μακριά, πέρα από τα όρια του νομού Ροδόπης, η αρχαία Ζώνη ξετυλίγει το δικό της αφήγημα με τείχη, ναούς, ιδιωτικές κατοικίες και εργαστήρια να μαρτυρούν μια πόλη-φρούριο με ισχυρή οικονομία, η οποία – όπως αποκαλύφθηκε – πλήρωνε τον υψηλότερο φόρο από όλες τις σαμοθρακικές αποικίες στην Αθηναϊκή Συμμαχία λόγω εξέχουσας ευημερίας.
Η σημερινή κωμόπολη της Μαρώνειας βρίσκεται αρκετά χιλιόμετρα βορειότερα της αρχαίας πόλης, την οποία οι κάτοικοί της εγκατέλειψαν κατά τον μεσαίωνα λόγω της έντονης πειρατείας.
Η αρχαία Μαρώνεια, η πλούσια θρακική πόλη των Κικόνων, ήταν ο τόπος που επισκέφθηκαν ο Οδυσσέας και ο αυτοκράτορας Αδριανός, αλλά ήταν και ο τόπος κατοικίας μυθικών όντων, αφού –σύμφωνα με τοπικό θρύλο– στο σπήλαιο της περιοχής ζούσε ο Κύκλωπας Πολύφημος.
Σύμφωνα με φορολογικούς καταλόγους του 5ου αιώνα π.Χ., η αρχαία Ζώνη πλήρωνε τον υψηλότερο φόρο από όλες τις σαμοθρακικές αποικίες στην Αθηναϊκή Συμμαχία.