Το αιώνιο αίνιγμα του Δίσκου της Φαιστού
Ένα από τα πλέον εμβληματικά ευρήματα του μινωικού πολιτισμού παραμένει και ένα από τα πιο αινιγματικά, με μυριάδες θεωρίες να έχουν αποπειραθεί να αποκρυπτογραφήσουν το περιεχόμενό του.
Ήταν 3 Ιουλίου του 1908, όταν ο Ιταλός αρχαιολόγος Λουίτζι Περνιέ ανακάλυψε σε ένα μικρό δωμάτιο του ανακτόρου της Φαιστού, ανάμεσα σε στάχτες, έναν μυστηριώδη πήλινο δίσκο, σε εντυπωσιακά άριστη κατάσταση. Από τότε, αρχαιολόγοι, γλωσσολόγοι και παλαιογράφοι, επιστήμονες αλλά και ερασιτέχνες, αποπειράθηκαν να ερμηνεύσουν τη χρήση και το περιεχόμενό του δίσκου, που χρονολογείται γύρω στον 17ο αιώνα π.Χ., καταλήγοντας σε θεωρίες που κυμαίνονται από το πιθανό έως το… εξωφρενικό. Καμία, όμως, μέχρι σήμερα, δεν έχει γίνει καθολικά αποδεκτή από την επιστημονική κοινότητα, ενώ κάποιοι έφτασαν στο σημείο να αμφισβητήσουν ακόμα και την αυθεντικότητά του αντικειμένου.
Σήμερα, η επικρατέστερη άποψη υποστηρίζει ότι –λόγω της ποιητικής παρήχησης συγκεκριμένων συνδυασμών στοιχείων– πρόκειται ίσως για κάποιο θρησκευτικό κείμενο ή ύμνο.
Γιατί όμως είναι τόσο δύσκολη η αποκρυπτογράφησή του; Με διάμετρο 15 εκατοστά, ο Δίσκος της Φαιστού περιλαμβάνει και στις δύο πλευρές του συνολικά 241 στοιχεία σε σπειροειδή διάταξη, τα οποία αποτυπώθηκαν με σφραγίδες πριν από το ψήσιμο, όταν ο πηλός ήταν ακόμα νωπός – το γεγονός αυτό τον καθιστά το παλαιότερο γνωστό δείγμα τυπογραφίας! Αυτά τα 241 στοιχεία αποτελούνται από 45 σύμβολα, τα οποία απεικονίζουν στην πλειοψηφία τους αναγνωρίσιμα αντικείμενα (πουλιά, ψάρια, φυτά ή και ανθρώπινες φιγούρες), που επαναλαμβάνονται και χωρίζονται σε ομάδες από χαραγμένες γραμμές, σχηματίζοντας 61 λέξεις.
Η μοναδικότητα, ωστόσο, τόσο του αντικειμένου όσο και της γραφής, σε σχέση με άλλες γνωστές της εποχής και περιοχής, καθιστά εξαιρετικά δύσκολο το «διάβασμα» του θρυλικού δίσκου, καθώς δεν υπάρχουν άλλα επαρκή δείγματα χρήσης των συμβόλων αυτών.
Σήμερα, η επικρατέστερη άποψη υποστηρίζει ότι –λόγω της ποιητικής παρήχησης συγκεκριμένων συνδυασμών στοιχείων– πρόκειται ίσως για κάποιο θρησκευτικό κείμενο ή ύμνο. Το σίγουρο, πάντως, είναι ότι μέχρι να βρεθούν επιπλέον παραδείγματα της ιδιότυπης αυτής ιερογλυφικής γραφής που να επιτρέψουν μια αδιάσειστη ερμηνεία, ο Δίσκος της Φαιστού θα συνεχίζει να εξάπτει τη φαντασία, αποτελώντας ένα από τα πιο σαγηνευτικά εκθέματα του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου.
Διαβάστε επίσης
Η ασπρόμαυρη Ιφιγένεια της Σάμου
Το άγαλμα της Ιφιγένειας, μιας γυναικείας μορφής που τρέπεται σε φυγή, μπορεί να μην αποτελεί το πιο ξακουστό έκθεμα του Αρχαιολογικού Μουσείου Πυθαγορείου στη Σάμο, είναι όμως ένα σπάνιο δείγμα υβριδικής γλυπτικής που αξίζει να δείτε από κοντά.
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων: Ο πρώτος αναλογικός «υπολογιστής» στον κόσμο
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων δεν φανερώνει όλα του τα μυστικά με την πρώτη ματιά. Για την ακρίβεια, θα μπορούσε κανείς εύκολα να τον προσπεράσει, καθώς δεν πρόκειται για το πιο εντυπωσιακό, οπτικά, εύρημα που ανασύρθηκε από το περίφημο ναυάγιο των Αντικυθήρων.
Οι Ρωμαίοι και ο Έφηβος των Αντικυθήρων
Λίγοι γνωρίζουν ότι τα περισσότερα αγάλματα που κατασκευάζονταν στην αρχαία Ελλάδα ήταν χάλκινα. Ο χαλκός, όμως, ήταν ένα πολύτιμο υλικό που ζούσε πολλές ζωές και χρησιμοποιούνταν ξανά και ξανά, με αποτέλεσμα πολλά από αυτά να μην έχουν σωθεί έως τις μέρες μας.