Κάστρο Χώρας Κυθήρων: Το Μάτι της Κρήτης

Το κάστρο χτίστηκε από τους Ενετούς, στην κυριαρχία των οποίων περιήλθαν τα Κύθηρα μετά την τέταρτη σταυροφορία. Η σημερινή μορφή του, ωστόσο, οφείλεται στις εκτεταμένες ανακατασκευές που πραγματοποίησαν οι Ενετοί το 1503, ανάμεσά τους και η πρόσοψη του κάστρου. Η απόρθητη φύση του και το ισχυρό πυροβολικό το γλύτωσαν πολλές φορές από τις πολιορκίες των Τούρκων – ακόμα και ο φόβος και ο τρόμος της Μεσογείου, ο διαβόητος πειρατής Μπαρμπαρόσα, που λεηλάτησε βάναυσα το νησί το 1537, άφησε ανέγγιχτο το κάστρο.

Διόλου τυχαία, παρέμεινε στα χέρια των Ενετών μέχρι την κατάλυση της Βενετικής Δημοκρατίας, το 1797. Στη συνέχεια, πέρασε στα χέρια Γάλλων, Ρωσοτούρκων, της Επτανήσου Πολιτείας, Βρετανών, αλλά και των Γερμανών-Ιταλών κατακτητών, μέχρι την απελευθέρωση του νησιού, το 1944.

Ακολουθώντας τα πέτρινα καλντερίμια της, ο επισκέπτης καλείται να αναπλάσει με τη φαντασία του τη ζωή στην ένδοξη καστροπολιτεία, έκτασης 16 στρεμμάτων, όταν εδώ έμεναν πάνω από 200 κάτοικοι. Οι κάποτε διώροφες κατοικίες διακρίνονται πλέον μισογκρεμισμένες, σώζονται όμως ακόμα η πελώρια ενετική στέρνα, η πυριτιδαποθήκη και η έδρα του Βενετού Προνοητού και Διοικητήριο του κάστρου, όπου στεγάζεται σήμερα το Ιστορικό Αρχείο Κυθήρων, το δεύτερο πιο σημαντικό και εκτενές της Ελλάδας μετά από εκείνο της Κέρκυρας.

Από την πληθώρα πανέμορφων διατηρητέων εκκλησιών, ξεχωρίζουν ο ναός της Παναγίας Ορφανής, ο ναός του Παντοκράτορα, με τοιχογραφίες του 16ου και 18ου αιώνα, και κυρίως ο ναός της Παναγίας της Μυρτιδιώτισσας, προστάτιδας του νησιού, που χρονολογείται από το 1580 και ήταν καθολικός μέχρι το 1806, γνωστός ως Παναγιά των Λατίνων.