Μάλια: Στο ανάκτορο του θρυλικού βασιλιά Σαρπηδόνα

Η ανεύρεση φύλλων χρυσού στην περιοχή το 1880 οδήγησε τους φιλόδοξους χρυσοθήρες σε πυρετώδεις αναζητήσεις, όμως η αρχαία πόλη ανακαλύφθηκε το 1915 χάρη στις συστηματικές ανασκαφές του αρχαιολόγου Ιωσήφ Χατζιδάκη.

Εδώ λέγεται ότι έζησε ο βασιλιάς Σαρπηδών, πριν εκδιωχθεί από τον αδερφό του, Μίνωα. Το ανάκτορο πρωτοχτίστηκε στα 1900 π.Χ., ισχυροποιώντας τον ήδη υπάρχοντα οικισμό, και καταστράφηκε παράλληλα με τα άλλα μινωικά κέντρα, γύρω στο 1450 π.Χ. Τα αρχιτεκτονικά του κατάλοιπα, δημιούργημα υψηλής τέχνης και μνημειακής αρχιτεκτονικής, λόγω της εξέχουσας σημασίας τους για τον μινωικό πολιτισμό εγγράφηκαν πρόσφατα στον κατάλογο μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.

Σήμερα, ο αρχαιολογικός χώρος αποτελεί μια πολύτιμη ανάσα από την τουριστική κίνηση των σύγχρονων Μαλίων. Γύρω από τα ερείπια του ανακτόρου, με τους πολυάριθμους ιερούς και αποθηκευτικούς χώρους, τις αυλές και τις μεγαλόπρεπες σκάλες, βρίσκονται επίσης τμήματα από τις συνοικίες που το περιέβαλλαν, καθώς και η νεκρόπολη όπου ανακαλύφθηκε ένα από τα αριστουργήματα της μινωικής χρυσοχοΐας: το περίφημο χρυσό κόσμημα των μελισσών που εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου.